Elke dienst heeft zijn eigen schaal
De code voorin een melding zegt hoe dringend de inzet is. Belangrijk om te weten: de diensten gebruiken niet dezelfde schaal. Een A1 en een PRIO 1 betekenen allebei “met spoed”, maar ze komen uit twee verschillende systemen en zijn niet één op één te vergelijken.
Ambulance: A1, A2 en B
De ambulancezorg werkt met letters. A betekent spoed, B gepland vervoer; het cijfer achter de A zegt hoe acuut het is.
- A1
- Spoed, mogelijk levensbedreigend. De landelijke norm is dat de ambulance binnen 15 minuten ter plaatse is, met zwaailicht en sirene.
- A2
- Wel spoed, geen directe levensbedreiging. Streven is binnen 30 minuten; vaak zonder sirene.
- B
- Besteld vervoer: een geplande rit, bijvoorbeeld tussen ziekenhuizen. Geen spoed.
Wat betekent “dia: ja” achter de code?
DIA staat voor Directe Inzet Ambulance. Staat er “(dia: ja)” achter de prioriteit — sommige meldkamers schrijven het voluit als “(Directe inzet: ja)” — dan is de ambulance vertrokken zodra het adres bekend was, terwijl de centralist de beller nog aan het uitvragen was. Dat scheelt ongeveer een minuut.
Een “A2 (dia: ja)” is dus geen aparte urgentie. Het zegt: er rijdt er al een, en de code die je ziet is de eerste inschatting. Komt er tijdens het uitvragen iets ernstigers naar boven, dan wordt het alsnog een A1 — en andersom kan de rit worden afgeschaald. Dat verandert de oorspronkelijke melding niet meer.
Of het erbij staat, hangt vooral af van wáár je kijkt. In onze eigen meldingen van de afgelopen dagen droeg in Kennemerland, Zaanstreek-Waterland, Zeeland en Zuid-Holland-Zuid ongeveer de helft van alle ambulancemeldingen deze toevoeging, terwijl ze in Amsterdam-Amstelland, Haaglanden en Utrecht geen enkele keer voorkwam. Het is dus een schrijfwijze van de meldkamer en geen landelijke code — de werkwijze zelf wordt breder toegepast dan de meldingen laten zien.
Brandweer en politie: PRIO 1 en PRIO 2
Brandweer en politie tellen in plaats van te letteren, en lager is dringender. PRIO 1 is het hoogst.
- PRIO 1
- Met spoed, met optische en geluidssignalen. Bij brand met kans op slachtoffers of uitbreiding.
- PRIO 2
- Snel ter plaatse, maar zonder spoedsignalen en zonder voorrang.
- PRIO 3 en hoger
- Geen spoed: een controle, een nacontrole of een melding die kan wachten.
Wat een hoge urgentie niet zegt
De code wordt bepaald door de meldkamer op het moment van de melding, met de informatie die de beller geeft. Een A1 zegt dus iets over het vermoeden, niet over de afloop. Veel A1-ritten blijken achteraf minder ernstig, en een OMS-brandmelding is vaak loos alarm.
Andersom kan de urgentie onderweg omhoog of omlaag gaan. Dat zie je niet terug in de oorspronkelijke melding.